Εικονοστάσια στα σπίτια του Στρυμονικού

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

     

Στην ανάρτηση αυτή δεν θα αναφερθούμε στην προέλευση των εικονοστασίων στα σπίτια των κατοίκων του Στρυμονικού, εξάλλου αυτή η συνήθεια έχει να κάνει με την βαθειά ελληνορθόδοξη παράδοση. Μαζί λοιπόν με την εγκατάσταση των κατοίκων στους πρόποδες του Κορφοβουνίου, μεταφέρθηκαν ανάμεσα σε όλα τα υπάρχοντα και τα μικρά εικονοστάσια, όπου έπαιρναν ανάσες οι άγιοι, στέκονταν και καρτερούσαν τους αγώνες των ανθρώπων για επιβίωση.
   Τα εικονοστάσια λοιπόν, οι στάσεις των εικόνων, τα μικρά στασίδια των αγίων, τοποθετούνταν στις ανατολικές γωνίες του κάθε σπιτιού, (για να προσεύχονται οι πιστοί προς την ανατολή),στα πλευρά της εισόδου, άλλες φορές στην κουζίνα και τις περισσότερες στο μικρό προθάλαμο πριν από την σάλα ή την κρεβατοκάμαρα.
    Κατασκευάζονταν από ξύλο, σε τριγωνική μορφή για να μπορούν να προσαρμόζονται εύκολα στις γωνίες των σπιτιών, χωρίς αυτό να αποκλείει και οποιαδήποτε άλλη μορφή ή κατασκευή. Στο πατρικό σπίτι στο Στρυμονικό ακόμα υπάρχει εικονοστάσι με τζάμι και πόρτα, σκαλισμένο με εικόνες από αμπέλια και σταφύλια. Στην κορυφή υπάρχει εσοχή για να κρεμιέται το καντήλι, ενώ στις δύο άκρες του κρεμαστάρια για να αγκιλώνεται σε καρφιά στον τοίχο. Ο ξύλινος σταυρός πάντα στην κορυφή του εικονοστασίου.
   

Οι νοικοκυρές φρόντιζαν για τον καλοπισμό του, τοποθετώντας κάποιο άσπρο πανί ή κέντημα, εικόνες  του Χριστού και της Παναγίας, και φυσικά των Αγίων του σπιτιού, των Αγίων που ταυτίζονταν με τα ονόματα που συναντούσαμε μέσα στα σπίτια. Του Αγίου Αντωνίου, Δημητρίου κτλ. Στο εικονοστάσι υπήρχαν και τα στέφανα του γάμου, των παπούδων!
  Στο εικονοστάσι μπορούσαμε να δούμε φυλαχτά, λουλούδια αποξυραμένα από την εκκλησία, συνήθως μετά τον επιτάφιο, βαγια, κόκκινα αυγά για την καλοτυχία, κάποιο τάμα της οικογένειας κ.α. Όσα εικονοστάσια δεν είχαν υποδοχή για καντήλι, (που σχεδόν πάντα ήταν αναμμένο),  οι νοικοκυρές έβαζαν ένα μικρό ποτήρι πάνω από ένα πιατάκι του καφέ και το γέμιζαν με τις συνήθεις αναλογίες. 2/3 νερό και 1/3 καλό λάδι γιατί αυτό ήταν το σωστό. Δίπλα αφήνανε τα φυτιλάκια, τα σπίρτα για να τα βρίσκουν εύκολα, ενώ υπήρχε ακόμα το θυμιατό, τα καρβουνάκια και το θυμίαμα. Κατά τις ημέρες του Πάσχα, αφήνανε  και ένα μαύρο πανί ή μαύρο τσεμπέρι, δείγμα πένθους.

Προς γνώση των αναγνωστών επισημαίνω ότι τα εικονοστάσια κατανέμονται σε 3 κατηγορίες:

α. Το Τέμπλο του Ιερού Ναού

β. Το Οικιακό Εικονοστάσι στο οποίο αναφερθήκαμε παραπάνω 

γ. Τα Εικονοστάσια των Δρόμων (Προσκυνητάρια)