Το χωριό Κωστί ( ή Κωστή) της Ανατολικής Βουλγαρίας ή Ανατολικής Ρωμυλίας

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

Η Ιστορία του Στρυμονικού Σερρών έχει να επιδείξει μια πολυπολιτισμικότητα αξιοθαύμαστη, που μόνο ένας έμπειρος λαογράφος θα μπορούσε να αποτυπώσει στο χαρτί. Ξέρουμε εκτός των άλλων ότι το 1922, μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών, 25-30 οικογένειες, ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στο Στρυμονικό από την περιοχή της Κοινότητας Κωστί ( ή Κωστή) της Ανατολικής Βουλγαρίας ή Ανατολικής Ρωμυλίας. Γι αυτό και πάρα πολλά έθιμα, αν και θυμίζουν έντονα ή ταυτοποιούνται με τα έθιμα των Θρακιωτών της Δυτικής Θράκης εν τούτοις είναι διαφορετικής προέλευσης, είναι των Θρακιωτών της Ανατολικής Ρωμυλίας. Τι πληροφορίες όμως έχουμε για την Κοινότητα αυτή;

 

(εάν πατήσετε πάνω στην φωτογραφία θα μεγαλώσει και θα καταστεί δυνατή η εμφάνιση της κοινοτητας Κωστί)

 

Το χωριό Κωστή (η Κωστί)  σήμερα βρίσκεται στην ανατολική Βουλγαρία, στα νότια της πόλεως Burgas, Στην Βουλγαρική γλώσσα ονομάζεται : Bones και ανήκει στον Δήμο Tsarevo, Μπουργκάς. Βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Veleka στα βουνά Στράντζα, όχι μακριά από τα τουρκικά σύνορα, 20-25 χιλιόμετρα νότια από Tsarevo και 91 χλμ νοτιοανατολικά του Μπουργκάς.Το σύγχρονο χωριό αναφέρεται για πρώτη φορά σε ένα οθωμανικό φορολογικό μητρώο του 1498, σύμφωνα με το οποίο ο πληθυσμός της Κοινότητας Κωστή αποτελούνταν από 22 χριστιανικές οικογένειες. Επισημάνθηκε  επίσης σε φορολογικό μητρώο του 17ου αιώνα, και κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού Πολέμου του 1828-1829 που είχε χαρακτηριστεί ως ελληνικό χωριό. Στατιστικά στοιχεία του 1898 αναφέρουν ότι υπάρχουν  185 Έλληνες και 25 βουλγαρικά σπίτια, ενώ τα στοιχεία του 1897 σημειώνει μόνο 300 ελληνικά σπίτια.  Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, το χωριό παραχωρήθηκε στη Βουλγαρία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και οι  Έλληνες μετακινήθηκαν προς την Ελλάδα, ειδικότερα στην Ελληνική Μακεδονία και στις παρακάτω πόλεις και χωριά : 

·                 Μελίκη , 

·                Βέροια

·                 Κερκίνη , 

·                Στρυμονικό , 

·                Αγία Ελένη 

·                Λαγκαδά ( Θεσσαλονίκη περιφερειακή μονάδα) .

 Ένα από τα σημαντικότερα έθιμα που μετέφεραν και διέσωσαν οι πρόσφυγες ήταν και τα αναστενάρια.

Οι Έλληνες κατοικούσαν σε τρία σημεία την εποχή εκείνη και ως εξής:

α) στο λεκανοπέδιο του Άνω Έβρου, όπου οι πόλεις Φιλιππούπολη (Plovdiv), Στενήμαχος (Asenovgrad), Χάσκιοϊ (Haskovo), Τατάρ-Παζαρτζίκ (Pazartzik), Περιστερά (Pestera), και άλλες μικρές κοινότητες με ελληνικό πληθυσμό,

β) στο λεκανοπέδιο του Κάτω Τόντζου, όπου και η επαρχία Καβακλή (Topolovgrad) με έντεκα ελληνικά χωριά και

γ) στα παράλια του Εύξεινου Πόντου, στις πόλεις Αγχίαλο (Pomorie), Σωζόπολη  (Sozopol), Mεσήμβρια (Nesebar), Πύργο (Burgas), Αγαθούπολη (Ahtopol).

Το χωριό Κωστί συγκαταλέγεται στην τρίτη κατηγορία και συγκεκριμένα βρίσκεται στα νότιοανατολικά της Ανατολικής Ρωμυλίας. 

Μετά το 1914 , το εγκαταλειμμένο χωριό κατοικήθηκε από Βούλγαρους πρόσφυγες που ήρθαν από τις περιοχές της  Ανατολικής Θράκης , κυρίως από Pirgoplo (100 οικογένειες ) και την πόλη της Malak Samokov (Demirköy  60 οικογένειες ).  Σήμερα  παραμένει ένα παραδοσιακό χωριό που μετά την αναγκαστική εγκατάλειψή τους από τους Έλληνες κατοίκους, κατοικείται από τους κατοίκους της περιοχής. Οι κάτοικοι ασχολούνταν με αγροτικές καλλιέργειες, με την υλοτομία, το ξύλο και το κάρβουνο.

Οι μεταβολές που έχουν σημειωθεί στον πληθυσμό της Κοινότητας Κωστή μετά το 1922 είναι οι παρακάτω: 

Χρόνος	Κάτοικοι
1926	1,328
1934	1,295
1946	1,403
1956	1,681
1965	1,310
1975	930
1985	700
1992	644
2008	320