Περί των οικισμών που ενώθηκαν και δημιουργήθηκε η κοινότητα του Στρυμονικού Σερρών

  γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

    

  Σύμφωνα λοιπόν με την Ιστορία του Στρυμονικού Σερρών : «Στις 28 Δεκ 1919 αναγνωρίζεται από το ελληνικό κράτος η κοινότητα με την ονομασία Όρλιακο και η σύστασή του επισημοποιείται με το υπ αριθμ: ΦΕΚ 2Α - 04/01/1920. Για την δημιουργία την κοινότητας απαιτήθηκε η συνένωση και άλλων οικισμών. Το Όρλιακο πλέον (1007 κάτοικοι σύμφωνα με την απογραφή του 1920) αποτελείται από:

·       Όρλιακο: 669 κάτ.
·       Τσακαρλή ( Τσακιρλή) : 10 κάτ.
·       Γενή Μαχαλέ: 38 κάτ.
·       Σαλτικλή : 180 κάτ.
·       Σιβρή: 110 κάτ.

(οι παραπάνω οικισμοί προσαρτήθηκαν  με το υπ αριθμ: ΦΕΚ 2Α - 04/01/1920)

 Το 1922, μετά την Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών, αναχώρησαν όλοι οι Τούρκοι από το χωριό και εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από την Μικρά Ασία, Πόντο (50-60 οικογένειες) (ακριβείς περιοχές από τις οποίες προήλθαν: Τραπεζούντα, Σαμψούντα, Σμύρνη, Ζίγδη και Κιουτάχεια) και Ανατολική Ρωμυλία και Δυτική Θράκη. (Κοινότητα Κωστί). Ο πληθυσμός του Οικισμού Όρλιακο αγγίζει τους 911 κατοίκους και η Κοινότητα τους 1249 κατ. 

Στις 14/01/1927 με το υπ΄αριθμ: ΦΕΚ 7Α στην Κοινότητα του Όρλιακο προσαρτάται ο οικισμός του Κορφοβουνίου,  ενώ  ο οικισμός Σαλτικλή μετονομάζεται σε Καλό Κάστρο (Καλόκαστρο). Παράλληλα καταργούνται οι οικισμοί στην περιοχή Σιβρί και Γενή Μαχαλέ. Πέντε περίπου μήνε αργότερα την 7 Μαίου 1920, ο οικισμός Καλό Κάστρο (Καλόκαστρο) αποσπάται και δημιουργείται ξεχωριστή Κοινότητα, ενώ ο οικισμός του Κορφοβουνίου συμπληρώνει τις αποσπάσεις και προσαρτάται στην Κοινότητα του Καλού Κάστρου (Καλοκάστρου) »

Ας δούμε όμως ποιοι ήταν αυτοί οι οικισμοί και από τι κατοίκους κατοικούνταν μέχρι και την κατάργησή  ή την πλήρη ενοποίησή τους με το Όρλιακο (Στρυμονικό). 

Ο Οικισμός Τσακαρλή ή Τσακιρλή, για τον οποίο δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία, προσαρτάται στην κοινότητα Όρλιακου, σύμφωνα με απόφαση που δημοσιοποιήθηκε στον  ΦΕΚ 2Α -/04/01/1920. Στη απογραφή δε, του 1920 καταμετρήθηκαν 10 κάτοικοι.  

Ο Γενή Μαχαλέ ήταν οικισμός στον σημερινό Δήμο Ηρακλείας της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρισκόταν σε υψόμετρο 470 μέτρων στα όρη Λαχανά, σε απόσταση περίπου 2,2 χλμ. βόρεια-βορειοδυτικά από το Κεφαλοχώρι Σερρών. Το 1927, μαζί με τον γειτονικό οικισμό Σιβρή, συγκρότησαν το προσφυγικό χωριό Κορφοβούνι Σερρών. Η ονομασία του προέρχεται από τις τουρκικές λέξεις yeni (νέος) και mahalle (συνοικία, μαχαλάς).  Συμπερασματικά ο όρος «Γενή Μαχαλέ» δήλωνε το νεότερο τμήμα ενός οικισμού, σε σχέση με παλαιότερο πυρήνα. Δηλαδή : Νέος Μαχαλάς. Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ανήκε διοικητικά στον Καζά του Λαγκαδά του Σαντζακίου της Θεσσαλονίκης του Βιλαετίου της Θεσσαλονίκης. Κάτοψη της κοινότητας σε αγγλικά αρχεία επισημαίνει ότι ο οικισμός είχε 18 κτίρια. Διοικητικά, το 1920 προσαρτήθηκε στη νεοσύστατη κοινότητα Ορλιάκου (Στρυμονικό) της Υποδιοίκησης Νιγρίτας του Νομού Σερρών, μαζί με τα χωριά Σαλτικλή, Σιβρή και Τσακαρλή. Στην απογραφή του 1920 καταγράφηκαν 38 κάτοικοι. Όπως μπορεί κάποιος να κατανοήσει η μείωση του πληθυσμού ήταν αποτέλεσμα της ρευστής πολιτικοοικονομικής κατάστασης που επικρατούσε χρονικά και τοπικά. Το 1922 εγκαταλείπουν τον οικισμό και οι τελευταίοι μουσουλμάνοι κάτοικοι και εγκαθίσταται σε αυτόν τον οικισμό 52 οικογένειες με 175 άτομα, κατόπιν του προγράμματος ανταλλαγής πληθυσμών.

Πληθυσμός του Οικισμού Γενή Μαχαλέ (Νέος Μαχαλάς)   

Έτος	Αριθμός Κατοίκων	Παρατηρήσεις
1900	100 Τούρκοι κάτοικοι	Στατιστική μελέτη του Βούλγαρου Βασίλ Κάντσωφ, «Μακεδονία, Εθνογραφία και Στατιστική»
1910	138 Μουσουλμάνοι κάτοικοι	«Εθνολογική Στατιστική των Βιλαετίων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου» του Αθανάσιου Χαλκιόπουλου
1920	18 άνδρες και 20 γυναίκες : Σύνολο 38 κάτοικοι	Απογραφή
1923	10 άνδρες και 10 γυναίκες : Σύνολο 20 κάτοικοι	Απογραφή
Μετά την εγκατάσταση των προσφύγων και την ενοποίηση με τον οικισμό Σιβρή , δημιουργώντας την κοινότητα Κορφοβούνι (Σιβρή και Γενή Μαχαλέ) έχουμε τα παρακάτω στοιχεία
1928	99 άνδρες και 91 γυναίκες : Σύνολο 190 κάτοικοι	Απογραφή
1940	151 άνδρες και 158 γυναίκες : Σύνολο 309 κάτοικοι	Απογραφή

     Σε χάρτη του λιθογραφείου Κοντογόνη (1910), ο οποίος βασίστηκε στην αυστροουγγρική σειρά «Generalkarte von Mitteleuropa», εμφανίζεται ως Γενί-μαχ., με σχετική ένδειξη ότι επρόκειτο για τουρκικό χωριό.

   Παρατήρηση: Υπάρχει μία ανακολουθία στα ιστορικά στοιχεία των Διοικητικών εξελίξεων. Ενώ φαίνεται ότι οι κοινότητες Σιβρή και Γενή Μαχαλέ, καταργούνται και προσαρτώνται το 1920 στην κοινότητα Όρλιακου, το 1927 ενώνονται και δημιουργείται η κοινότητα του Κορφοβουνίου για την οποία υπάρχουν δημογραφικά στοιχεία μέχρι και το 1940! Υπόψιν ότι το 1927, η κοινότητα κορφοβουνίου εντάσσεται στην κοινότητα του Όρλιακου και αμέσως αποσπάται στην Κοινότητα του Καλού Κάστρου!

Σαλτικλή: Είναι ένας εγκαταλελειμμένος πλέον οικισμός που βρίσκεται στον σημερινό Δήμο Ηρακλείας της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Πρόκειται για τον αρχικό οικισμό του σημερινού κατοικημένου χωριού Καλόκαστρο Σερρών και βρίσκεται σε απόσταση 3 χιλιομέτρων νοτιοδυτικά αυτού, σε υψόμετρο 250 μέτρων, στις νότιες παρυφές των Κρουσσίων ορέων. Μετά το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων, ο οικισμός περιήλθε στην ελληνική επικράτεια. Το 1918 προσαρτήθηκε στη νεοσυσταθείσα κοινότητα Αϊβαλίκ Δερέ Μαχαλάδων (Κυδωνέας) και δύο χρόνια αργότερα στην κοινότητα Όρλιακου (Στρυμονικού), μαζί με τα χωριά Γενή-Μαχαλέ και Σιβρή (Κορφοβούνι) και το χωριό Τσακαρλή. Με την Ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923, οι Τούρκοι κάτοικοι αποχώρησαν. Οι εναπομείναντες κάτοικοι μετακόμισαν το 1926 σε νέο οικισμό, το σημερινό χωριό Καλόκαστρο, το οποίο έως το 1940 ονομαζόταν Καλό Κάστρο.

Παρατήρηση: Μέχρι και το 1915 ο οικισμός αναφέρεται ότι κατοικείται από Μουσουλμάνους . Το γεγονός ότι μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, οι εναπομείναντες κάτοικοι μετακόμισαν στο Καλό Κάστρο (αργότερα: Καλόκαστρο) δείχνει ότι:

Α. Η΄ την περίοδο 1915-1923 ο οικισμός κατοικήθηκε και από Χριστιανούς ή

Β. οι εναπομείναντες ήταν Μουσουλμάνοι που επέλεξαν να παραμείνουν ως εγγεγραμμένοι Έλληνες πολίτες.

      Το 1968 με το ΦΕΚ 146Α΄/6-7-1968, η θέση του κατεστραμμένου οικισμού μετονομάστηκε σε «Έρημο Ρέμα» Σήμερα, στην τοποθεσία του πρώην οικισμού υπάρχουν τα ερείπια των σπιτιών που υπήρχαν κάποτε εκεί. Κάτοψη των χαλασμάτων του οικισμού είναι, επίσης, ορατή σε αεροφωτογραφίες της περιόδου 1945-1960

Πληθυσμός του οικισμού Σαλτικλή: 

Έτος	Αριθμός Κατοίκων	Παρατηρήσεις
1900	200 Τούρκοι κάτοικοι	Στατιστική μελέτη «Μακεδονία, Εθνογραφία και Στατιστική» του Βούλγαρου Βασίλ Κάντσωφ
1910	219 Τούρκοι Κάτοικοι	«Εθνολογική Στατιστική των Βιλαετίων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου» του Αθανάσιου Χαλκιόπουλου
1912	261 μουσουλμάνοι κάτοικοι	Υπολογισμός που εξέδωσε, το έτος 1919, η Επιτελική Υπηρεσία του Ελληνικού Στρατού
1915	200 μουσουλμάνοι κάτοικοι	-
1920	180 κάτοικοι	Απογραφή (Δεν αναφέρεται εάν ήταν μόνο μουσουλμάνοι ή υπήρχαν και χριστιανοί)

         Σιβρή ή Σιβρί Μαχαλάς ή Σιβρί Μαχαλέ αλλά και Σιβρίον: Και αυτός ο πρώην οικισμός ανήκει στο σημερινό Δήμο Ηρακλείας της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρισκόταν σε υψόμετρο 540 μέτρων στα όρη Λαχανά, σε απόσταση περίπου 2,5 χλμ. βόρεια από το Κεφαλοχώρι Σερρών. Το 1927, μαζί με τον γειτονικό οικισμό Γενή Μαχαλέ, συγκρότησαν το προσφυγικό χωριό Κορφοβούνι Σερρών. Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ανήκε διοικητικά στον Καζά του Λαγκαδά του Σαντζακίου της Θεσσαλονίκης του Βιλαετίου της Θεσσαλονίκης. Η ονομασία του προέρχεται από την τουρκική λέξη sivri, που σημαίνει «αιχμηρός» ή «μυτερός», και σχετίζεται με τη γεωμορφολογία της περιοχής, καθώς ο οικισμός ήταν χτισμένος σε κορυφή λόφου με έντονα μυτερό ανάγλυφο.

        Κατά την περίοδο του Μακεδονικού Μετώπου στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα υψώματα του Σιβρή αποτέλεσαν μέρος της συμμαχικής γραμμής άμυνας και παρατήρησης, απέναντι από τις βουλγαρικές θέσεις πέρα από τον ποταμό Στρυμόνα. Τους θερινούς μήνες, εκεί εγκαθίστατο το αρχηγείο του 16ου Βρετανικού Σώματος Στρατού. Διοικητικά, το 1918 προσαρτήθηκε στη νεοσύστατη κοινότητα Αϊβαλίκ Δερέ Μαχαλάδων (Κυδωνέα) της Υποδιοίκησης Λαγκαδά του Νομού Θεσσαλονίκης, μαζί με το χωριό Σαλτικλή. Το 1920 εντάχθηκε στη νέα κοινότητα Ορλιάκου (Στρυμονικό) της Υποδιοίκησης Νιγρίτης του Νομού Σερρών, μαζί με τα χωριά Γενή Μαχαλέ, Σαλτικλή και Τσακαρλή.

         Το 1927, ο προσφυγικός οικισμός που δημιουργήθηκε στις θέσεις των Σιβρή και Γενή Μαχαλέ αναγνωρίστηκε επίσημα ως ενιαίο χωριό με την ονομασία Κορφοβούνι. 

Πληθυσμός του Οικισμού Σιβρή 

Έτος	Κάτοικοι	Παρατηρήσεις
1900	140 Τούρκοι κάτοικοι	Στατιστική μελέτη «Μακεδονία, Εθνογραφία και Στατιστική» του Βούλγαρου Βασίλ Κάντσωφ
1910	161 Μουσουλμάνοι Κάτοικοι	«Εθνολογική Στατιστική των Βιλαετίων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου» του Αθανάσιου Χαλκιόπουλου
1913	70 άνδρες και 83 γυναίκες Σύνολο: 153 κάτοικοι	Απογραφή
1920	50 άνδρες και 51 γυναίκες Σύνολο: 101 κάτοικοι	Απογραφή
1923	9 άνδρες και 9 γυναίκες Σύνολο: 18 κάτοικοι	Απογραφή των προσφύγων
Μετά την εγκατάσταση των προσφύγων και την ενοποίηση με τον οικισμό Σιβρή , δημιουργώντας την κοινότητα Κορφοβούνι (Σιβρή και Γενή Μαχαλέ) έχουμε τα παρακάτω στοιχεία
1928	99 άνδρες και 91 γυναίκες : Σύνολο 190 κάτοικοι	Απογραφή
1940	151 άνδρες και 158 γυναίκες : Σύνολο 309 κάτοικοι	Απογραφή
Γενικά: Μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1919–1922 και τη Μικρασιατική Καταστροφή, οι μουσουλμάνοι κάτοικοι που είχαν απομείνει στην περιοχή αποχώρησαν στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληθυσμών και στη θέση τους εγκαταστάθηκαν Έλληνες πρόσφυγες. Σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ), στο Σιβρή και στο γειτονικό Γενή Μαχαλέ καταγράφηκαν 80 «αρχηγοί οικογενειών αγροτικώς εγκατεστημένων και των μελών τοιούτων οικογενειών, δικαιούχων, κατά τους ισχυρισμούς τους, αποζημίωσης εξ ανταλλαγής». Συνολικά εγκαταστάθηκαν 52 οικογένειες με 175 άτομα.

Επισήμανση: Σε χάρτη του λιθογραφείου Κοντογόνη (1910), ο οποίος βασίστηκε στην αυστροουγγρική σειρά «Generalkarte von Mitteleuropa», εμφανίζεται ως Σιβρή Μαχ., με σχετική ένδειξη ότι επρόκειτο για τουρκικό χωριό. Κάτοψη του οικισμού αποτυπώθηκε σε στρατιωτικό χάρτη του 1917, σύμφωνα με τον οποίο αποτελούνταν από 17 κτήρια.

 
Πηγές:
 
Ø  Δρακάκης, Αλέξανδρος· Κούνδουρος, Στυλιανός (1940). Αρχεία περί της συστάσεως και εξελίξεως των Δήμων και Κοινοτήτων 1836-1939 και της διοικητικής διαιρέσεως του Κράτους. Β. Αθήνα: Τύποις "Γραφικαί Τέχναι".
Ø  Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος (1962). Στοιχεία Συστάσεως και Εξελίξεως των Δήμων και Κοινοτήτων. Νομός Σερρών. 43. Αθήνα: Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος (ΚΕΔΚΕ).
Ø  Κυραμαργιού, Ελένη· Παπακονδύλης, Γιάννης (2020). «Μετονομασίες των οικισμών της Ελλάδας, 19ος-21oς αιώνας». Δημήτρης Δημητρόπουλος (επιστημονικός υπεύθυνος). Αθήνα: Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.
Ø  Κυραμαργιού, Ελένη (2003). Οι μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας, 1913–1940: ένας πίνακας (πτυχιακή εργασία). Μυτιλήνη: Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Ø  Νεζής, Νίκος (2010). Τα Ελληνικά Βουνά. Γεωγραφική εγκυκλοπαίδεια. 2. Αθήνα: Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας Αναρρίχησης & Κληροδότημα Αθ. Λευκαδίτη, Έκδοση χαρτών: Ανάβαση. ISBN 978-960-86676-6-2.
Ø  Βικιπαίδεια