Κωνσταντίνος Ξενόπουλος ο Συγγραφέας που γεννήθηκε στο Στρυμονικό

 

 γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας

Ο Κωνσταντίνος Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Στρυμονικό Σερρών το 1959. Σπούδασε στην Αθωνιάδα Εκκλησιαστική Ακαδημία όπου και διετέλεσε καθηγητής αγιογραφίας για τέσσερα χρόνια. Το 1990 ιδρύει και διευθύνει την Καραπιπέρειο Σχολή Βυζαντινής Αγιογραφίας στην Κατερίνη. Τον Ιανουάριο του 1991, προσκεκλημένος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Minsk κ.κ. Φιλαρέτου, μεταβαίνει στη Ρωσία. Το Σεπτέμβριο του 1992 αναλαμβάνει τη διεύθυνση της νεοϊδρυθείσας Σχολής Βυζαντινής Αγιογραφίας της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης, στην οποία και διδάσκει μέχρι το Μάιο του 1997. Ο Μακαριστός Πατριάρχης Δημήτριος του εμπιστεύεται την αγιογράφηση εικόνων που δώρισε στις επίσημες περιοδείες του. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος του αναθέτει την αγιογράφηση ναών στην Φινλανδία, Ουγγαρία και Πολωνία. Στις 19 Ιουνίου 1996 εκδίδεται το βιβλίο του «Κόπος και Σπουδή» που περιέχει μαθήματα κλασσικής αγιογραφίας. Το Δεκέμβριο του 1997 κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του περιοδικού της Σχολής «Ο Πανσέληνος». Στις 20 Σεπτεμβρίου 1998 τιμάται με το παράσημο του Μεγάλου Τάγματος του Αγίου Αμνού της Αρχιεπισκοπής Φινλανδίας και στις 17 "Οκτωβρίου 1998 με το παράσημο της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Πολωνίας. Από το 1999 διδάσκει στη Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. την βυζαντινή αγιογραφία καθώς επίσης και στο Μουσικό Γυμνάσιο Πιερίας. Τον Ιανουάριο του 2000 εκδίδεται το δεύτερο βιβλίο του με τίτλο «Η αξιοπρέπεια ενός πινέλου». Από το καλοκαίρι του 2000 έως και σήμερα διδάσκει βυζαντινή αγιογραφία στο Sommer Akademie στο Moosburg της Αυστρίας. Από τον Ιανουάριο του 2001 συνεργάζεται με τον Μακαριστό Πατριάρχη Αλεξανδρείας κύριο Πέτρο. Συνεχίζει την συνεργασία του και με την Α.Θ.Μ. Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρο. Έχει ιστορίσει τον Πατριαρχικό ναό στην Αλεξάνδρεια και με ψηφιδωτά το νέο Πατριαρχικό Μέγαρο. Τον Ιούνιο του 2001 τιμάται από τα Μ.Μ.Ε. της Πολωνίας για την προσφορά του στα πολιτιστικά δρώμενα της χώρας με δίπλωμα και μετάλλιο. Από τον Σεπτέμβριο του 2006 διευθύνει τη νεοϊδρυθείσα Σχολή Βυζαντινής Αγιογραφίας της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας. Τον Μάρτιο του 2007 κυκλοφορεί το νέο του βιβλίο με τίτλο: «Ο Άγιος Αντώνιος στη Βυζαντινή τέχνη» (σύντομος βίος και μάθημα αγιογραφίας). Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος. Είναι παντρεμένος και πατέρας τεσσάρων παιδιών. Ζει και εργάζεται στην Κατερίνη.

Έλαβε μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις αγιογραφίας. Ατομικές του εκθέσεις έγιναν:
1. 1985: στην Ιερά Μητρόπολη Ελβετίας.
2. 1985: στην αίθουσα του Κέντρου Επικοινωνίας της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος
3. 1986: στο ΡΕΥΡΙΝ D' AICUES στη Νότια Γαλλία.
5. 1988: στην Κατερίνη, στο βιβλιοπωλείο «Άθως».
6. 1990: στην Ιερά Μητρόπολη Ελβετίας.
7. 1991: στις Σέρρες υπό την αιγίδα του Δήμου Σερρών.
8. 1992: στην Ξάνθη υπό την αιγίδα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ξάνθης Αντωνίου.
9. 1992: στην αίθουσα εκδηλώσεων της Νομαρχίας Πιερίας υπό την αιγίδα του Νομάρχη.
10. 1998: στο Εικαστικό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Λάρισας υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
12. 1999: στην Κατερίνη στην αίθουσα ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους.

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΑ ΞΕΝΑ: Από την ποιητική Συλλογή: Ένα τετράδιο για το Στρυμονικό / ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΓΚΑΣ

 TO AKOYTE και ως τραγούδι:

 https://suno.com/song/6927d8e2-2df0-48e8-89a9-4d087efc9e82

Γράμμα σου στέλνω μάννα μου, κι ας είσαι ο καημός μου

σ΄ όσους ρωτούν, να απαντάς, είναι καλά ο γιός σου.

Μου τo λεγες δεν πίστευα, η ξενιτιά ειν΄ αγκάθι
κι όποιος ποτέ δεν μάτωσε, ποτέ του δεν θα μάθει.

Αν το ριζώνεις όλο κλαις, αν το τραβάς ματώνεις
αν τ΄ ασπαστείς μανούλα μου, μόνος σου ξημερώνεις.

Γράμμα σου στέλνω κι εύχομαι ο χρόνος να περάσει,
άλλος εδώ να μην μας βρει, δάκρυα να μας κεράσει.

Στου Αι Αντώνη την γιορτή, θα ρθώ μες στην αυλή μας
ν΄ αφουγκραστώ τις μυρωδιές, που ντύσαν την ζωή μας.

Κι αν δεν μπορέσω, άναψε, ένα κερί  για μένα
τ΄ αγκάθια που χω στην καρδιά, νάναι ευωδιασμένα! 

Κάστρο Στρυμονικού Σερρών

 

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ: https://www.kastra.eu/castlegr.php?kastro=strymon

 Λιγοστά ερείπια άγνωστου κάστρου επάνω σε ύψωμα με την ονομασία «Καλές», 2,5 χλμ. δυτικά-νοτιοδυτικά από το χωριό Στρυμονικό της περιοχής της κοιλάδας του Στρυμόνα στον νομό Σερρών.

---

Ιστορία

Δεν γνωρίζουμε τίποτα για την ιστορία του κάστρου, το οποίο δεν έχει ταυτιστεί με κάποιο κάστρο γνωστό από ιστορικές πηγές.
Το μόνο που έχουμε από τις μεσαιωνικές πηγές είναι μια αναφορά για το χωριό Στρυμονικό, που τη Βυζαντινή Περίοδο ονομαζόταν «Ουρλίακον», το έτος 1321 σε πρακτικό απογραφής του θέματος της Θεσσαλονίκης : ..εις το χωρίον τον Ουρλίακον. (Το όνομα Ουρλίακον είναι σλαβικής προέλευσης και σημαίνει αετότοπος. Επιβίωσε ως Ορλίακο μέχρι το 1927, οπότε το όνομα άλλαξε σε Στρυμονικό.) Πάντως το Ορλίακο/Στρυμονικό είναι αρκετά μακριά και η συγκεκριμένη αναφορά δεν πρέπει να έχει σχέση με το κάστρο αν λάβουμε υπόψη και το δεδομένο ότι το κάστρο δεν έχει σημάδια κατοίκησης εκείνη την εποχή.

Από την αρχαιολογική υπηρεσία ο Καλές έχει κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος «στον οποίον υπάρχουν υπολείμματα κάστρου με επιφανειακά ευρήματα που είναι κυρίως ρωμαϊκών χρόνων και κατάλοιπα βυζαντινής οχύρωσης». (ΦΕΚ 472/ΑΑΠ/8-11-2010)

Με βάση το στοιχείο αυτό και το είδος της κατασκευής, θα υποθέσουμε ότι το κάστρο δημιουργήθηκε κατά την ύστερη αρχαιότητα, ίσως τον 3ο αι.μ.Χ. όταν με το τέλος της Pax Romana και την εισβολή διαφόρων βαρβαρικών φυλών στα Βαλκάνια, οι πληθυσμοί της υπαίθρου άρχισαν να αναζητούν καταφύγιο σε οχυρωμένους οικισμούς. Πιθανότατα εγκαταλείφθηκε καθώς οι εισβολές εντάθηκαν τους επόμενους αιώνες. Αυτό πρέπει να έγινε το αργότερο με την κάθοδο Σλάβων και Αβάρων στα τέλη του 7ου αι.

---

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Το κάστρο είναι χτισμένο στην κορυφή υψώματος, που είναι μέρος του ορεινού όγκου των Κρουσίων. Βρίσκεται δίπλα από τον σύγχρονο δρόμο Σερρών-Θεσσαλονίκης, περίπου ένα χιλιόμετρο μετά τα διόδια με ρεύμα προς Θεσσαλονίκη.
Ο λόφος καλύπτεται από πυκνή βλάστηση. Στους βόρειους πρόποδες του λόφου κυλάει χείμαρρος.

Από το κάστρο σώζονται λίγα ερείπια από την οχύρωση. Το τείχος είχε περίμετρο περίπου 450 μέτρα και η δόμησή του αποτελούνταν από λίθους διαφορετικών μεγεθών με συνδετικό κονίαμα ανάμεσα τους και θραύσματα κεραμικών στα κενά.

Το καλύτερα σωζόμενο τμήμα τείχους βρίσκεται στην νοτιοανατολική γωνία (φωτ. 1, 9). Το τμήμα αυτό έχει μήκος περίπου 8 μέτρα, ύψος 2,5 μέτρα και πάχος 1,50. Είναι στο σημείο που βρισκόταν το πιο ευάλωτο σημείο του κάστρου και αυτό επειδή στην νότια του πλευρά σχηματίζεται ένας αυχένας που ενώνει τον λόφο του κάστρου με την διπλανή υψηλότερη πλαγιά.

Στη βόρεια πλευρά σώζονται τμήματα τείχους σε ύψος που φθάνει μέχρι τα 2 μέτρα (φωτ. 2, 3). Χαρακτηριστικό του βόρειου τείχους είναι η έντονη χρήση κεραμικών μέσα στην τοιχοποιία.
Από το δυτικό τείχος σώζονται μερικά τμήματα σε χαμηλός ύψος 1 με 1.5 μέτρο. (φωτ.4,5)

Η υπόλοιπη οχύρωση σώζεται σε μικρό ύψος ή έχει σκεπαστεί από την βλάστηση αλλά είναι εμφανή τα ίχνη της πορείας που ακολουθούσε. Σε παλιότερες έρευνες (Σαμσάρης, 2004) αναφέρονται λείψανα οικοδομημάτων στο εσωτερικό του κάστρου, που δεν είναι ορατά σήμερα πέρα από κάτι διάσπαρτες πέτρες και λιγοστά κεραμικά. Μόνο στην κορυφή του κάστρου, στο ψηλότερο σημείο, παρατηρήθηκαν τα θεμέλια ενός ορθογώνιου κτίσματος.
Πουθενά στο κάστρο δεν εντοπίστηκαν ίχνη πύργου. (Ίσως τα κρύβει η βλάστηση.)

---

Πρώτη δημοσίευση στον Καστρολόγο:

Φεβρουάριος 2023

---

Πηγές

• Έρευνα, φωτογραφίες και παρουσίαση από τον Σάκη Αμφιτρείδη και το blog του ΑΜΦΙΤΡΕΙΔΗΣ (Ιανουάριος 2023)
• Σαμσάρης, Πέτρος «Βυζαντινοί τόποι και μνημεία της κάτω κοιλάδας του Στρυμόνα», 2004, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων – Διδακτορική Διατριβή, 2004, σελ. 716, 123-124

Πέμπτη 17 Φεβρουαρίου 2022

Ο Πέτρiνος ή πλινθοχτιστος Φούρνος της γειτονιάς και οι μυρωδιές του Κυριακάτικου φαγητού

 

του Δημητρίου Α. Γκόγκα

Μια από τις ωραιότερες θύμησες ο πέτρινος φούρνος της γειτονιάς και οι μυρωδιές από τα διαφορετικά φαγητά που ανέδυαν μέσα από τα τεράστια ταψιά και τις λαμαρίνες, ειδικά την Κυριακή, μετά την Εκκλησία.

Ο Φούρνος

Ο φούρνος ήταν ένας λιτός τετράγωνος όγκος, με μια θολωτή καμάρα, συνήθως πλινθόχτιστος ή και πέτρινος. Άλλοι διατηρούσαν την τετράγωνη όψη τους και στην κορυφή. Δεν κατασκεύαζαν σε όλους καμινάδα. Αρχικά οι φούρνοι ήταν τελείως κλειστοί για να κρατούν όλη την θερμότητα. Στην πρόσωψη υπήρχε μια πλατιά υποδοχή για την στήριξη των ταψιών και των λαμαρινών. Δίπλα στο στόμιο του φούρνου, μια μικρή υποδοχή για την τοποθέτηση των σπίρτων και του πετρελαίου, και μερικές φορές στο κάτω μέρος του μια μεγάλη εσοχή για τα προσανάματα.

Ο φούρνος συνήθως χτιζότανε σε κάποιο κλειστό μέρος της αυλής του σπιτιού με κατεύθυνση προς το νότο. Ίσως σε κάποιο πρόχειρο υπόστεγο. Αν η αυλή του σπιτιού ήταν απάνεμη τότε χτιζότανε σε οποιδήποτε μέρος της. Πολλές γειτονιές στο χωριό, είχανε κοινό φούρνο, όπως η γειτονιά, των οικογενειών Γκόγκα, Καραβασιλείου, Πιτικόπουλου κ.α. Το ίδιο και στην γειτονιά των οικογενειών Τεγγελίδη, Παγώνη κτλ.

Με το πέρασμα των χρόνων και την εμφάνιση των σομπών με ενσωματωμένο φούρνο (αρχικά οι ξυλόσομπες και μετά οι ηλεκτρικοί φούρνοι) οι πέτρινοι ή πλινθόχτιστοι φούρνοι δεν χρησιμοποιούνταν. Το άσχημο είναι ότι εκείνη την εποχή κανείς δεν σκεφτόταν την συντήρηση τους, με αποτέλεσμα πολλοί από αυτούς να εγκαταληφθούν στο έλεος του χρόνου και σταδιακά να γκρεμιστούν. Σήμερα στο Στρυμονικό δεν υπάρχουν πολλοί διατηρηταίοι και αν υπάρχουν δεν χρησιμοποιούνται από τις σύγχρονες νοικοκυρές.

Οι φούρνοι, δεν χρησιμοποιούνταν για την καθημερινή παρασκευή του φαγητού, εξάλλου έψηναν μόνο και η οικονομική δυνατότητα των οικογενειών την εποχή εκείνη (1950- 1980) δεν επέτρεπε παρά μία με δύο φορές κρέας την εβδομάδα. Έτσι το Κυριακάτικο φαγητό, έμοιαζε να είναι μια γιορτή. Από την προηγούμνη ημέρα οι νοικοκυρές και φίλες, συνεννοούνταν για το ποια θα ανάψει τον φούρνο, ποια θα προσέχει τα φαγητά, θα τα αλλάζει θέσεις για να μην καούν και θα τα ξεφουρνίσει. Οι υπόλοιπες πήγαιναν στην Εκκλησιά, παραδίδοντας τα φαγητά τους και όταν επέστρεφαν ήταν έτοιμα.

Η νοικοκυρά που άναβε τον φούρνο, από νωρίς είχε προετοιμάσει τα προσανάματα( ξερά ξύλα, πουρνάρια, κλιματσίδες, κτλ ) και φυσικά και τα απαραίτητα μεγάλα. Αφού καρβούνιαζε ο φούρνος, τοποθετούσε μέσα του, τις πηρουσιές (κατάλληλα σιδερένια υποθέματα με τρία ή τέσσερα πόδια) και με το φουρναρόφτυαρο έβαζε πάνω σε αυτά τα φαγητά ή τις πίτες. Σε τακτά χρονικά διαστήματα άλλαζε τις θέσεις για να μην ....αρπάξουν.

Μύριζε όλη η γειτονιά, από κρέατα με πατάτες,κοτόπουλα, γεμιστά και πίτες. Ποτέ δεν κατάλαβα, τόσες μυρωδιές πως και δεν ανακατεύονταν. Ήταν ένα Κυριακάτικο θαύμα.

Οι Αρχαιολογικοί χώροι της Δημοτικής Ενότητας του Στρυμονικού Σερρών

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας

     Το Στρυμονικό Σερρών ζει μέσα στους αιώνες. Δεν έχει να επιδείξει αξιοζήλευτη ιστορική δράση, όμως η γεωγραφική του θέση το καθιστά κομβικό σημείο της περιοχής. Με την σκέψη αυτή αναζήτησα πληροφορίες σχετικά με τους ααρχαιολογικούς χώρους που υπάρχουν στην περιοχή. Η έρευνα απέδωσε καρπούς. Σε δύο κοινότητες του Δημοτικού Διαμερίσματος Στρυμονικού βρέθηκαν χώροι, που χαρακτηρίστηκαν ως αρχαιολογικοί βε βάση σχετικό ΦΕΚ που αναφέρεται. 

1.       Καλόκαστρο: Θέση "Ασσάρ". Λόφος δίπλα στο χωριό, όπου σώζονται λείψανα σημαντικής αρχαίας πόλης της Βισαλτίας. Έχουν βρεθεί τμήματα τειχών, επιγραφές, νομίσματα και κεραμική από κλασικούς, ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους. Η θέση έχει ταυτιστεί πιθανώς με την αρχαία Ευπορία.Η ονομασία πιθανότατα αποτελεί παραφθορά της λέξης Hisar, που στα τουρκικά σημαίνει κάστρο.

2.    Στρυμονικό:

      α. Θέση "Καλέ" 4 - 5 χλμ. περίπου 4–5 χλμ. δυτικά του Στρυμονικού: λόφος με κατάλοιπα αρχαίας οχύρωσης (κάστρο/ακρόπολη), γνωστός στην τοπική βιβλιογραφία ως σημαντική αρχαιολογική θέση.

      β. Θέση "Καστρί" περίπου 2 χλμ. ΝΑ του Στρυμονικού: προϊστορικός οικισμός (τούμπα), με ενδείξεις κατοίκησης από προϊστορικές περιόδους

 οι παραπάνω κυρήξεις προκειμένου να αντιμετωπισθεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο η προστασία τους πραγματοποιήθηκαν με το ΦΕΚ : ΥΑ ΥΠΠΕ/ΑΡΧ/Α1/Φ18/68159/3413/4-12-1979 - ΦΕΚ 93/Β/31-1-1980

πιο συγκεκριμένα:

1. Αρχαιολογικός Χώρος στη θέση «Ασσάρ» στο Καλόκαστρο.Η θέση βρίσκεται σε ύψωμα αμέσως νοτιοδυτικά του σύγχρονου οικισμού. Πρόκειται για σημαντική πόλη με διάρκεια ζωής από τους κλασικούς έως τους βυζαντινούς χρόνους χωρίς διακοπή. Σώζεται σε μικρό ύψος οχύρωση βυζαντινών χρόνων. Επίσης Στο λόφο Ασσάρ, σώζονται τα ερείπια (τμήματα τείχους κ.ά.) σημαντικής αρχαίας πόλης, απ' όπου αποκομίστηκαν κατά καιρούς επιγραφές, νομίσματα και διάφορα άλλα αρχαιολογικά ευρήματα (πήλινα ειδώλια, αγγεία και πολυάριθμα όστρακα αγγείων) κλασικών, ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων. Η πόλη, η οποία ανήκε στη ταυτίζεται πιθανώς με την Ευπορία, που αναφέρουν ο γεωγράφος και τα ρωμαϊκά Οδοιπορικά. Με την ταύτιση αυτή συνηγορεί η θέση της κοντά σε πέρασμα του ποταμού Στρυμόνα και η ετυμολογία του ονόματός της από το «ευ» και «πόρος» (δηλαδή πόλη που βρίσκεται κοντά σε εύκολο πέρασμα ποταμού).

2. Αρχαιολογικός Χώρος στη θέση «Καλές» στο Στρυμονικό Σερρών. Στον ως άνω αρχαιολογικό χώρο έχουν εντοπισθεί υπολείμματα κάστρου στην κορυφή οχυρού υψώματος που βρίσκεται τρία περίπου χλμ. δυτικά –νοτιοδυτικά του σύγχρονου οικισμού. Σώζεται σε μερικά σημεία η οχύρωση σε μεγάλο ύψος. Τα επιφανειακά ευρήματα είναι κυρίως ρωμαϊκών χρόνων. Αν και δεν υπάρχουν εκτενείς γραπτές πηγές για την ονομασία του κάστρου, η τοποθεσία του στην κοιλάδα του Στρυμόνα μαρτυρά πως λειτουργούσε ως παρατηρητήριο ή οχυρωματικός σταθμός ελέγχου της ευρύτερης περιοχής κατά τη Ρωμαική, βυζαντινή ή μεταβυζαντινή περίοδο. 

3. Αρχαιολογικός Χώρος στη θέση «Καστρί» στο Στρυμονικό.  Πρόκειται για φυσικό οχυρό ύψωμα, ένα χλμ. περίπου νοτιοανατολικά του σύγχρονου χωριού

Παρατήρηση: Δυστυχώς μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, οι κοινότητες δεν κατόρθωσαν να αναδείξουν τους χώρους αυτούς που χάνονται μέσα στην φθορά του χρόνου. Παραμένει ανεκμετάλευτο ένα μικρό κομμάτι της Ιστορίας που θα μπορούσε σε άλλες περιπτώσεις να αποτελέσει και πόλο έλξης επισκεπτών.

Βιβλιογραφία / βοήθεια για λήψη στοιχείων

α. Βικιπαίδεια

β. https://www.kastra.eu/castlegr.php?kastro=strymon

γ. Τεχνητή νοημοσύνη (ως βοήθεια)

δ. https://dimitriosgogas2991964.blogspot.com/

ε. Υπουργείο Πολιτισμού Ελλάδας/ κατάλογος ΦΕΚ

Ανδρική Παραδοσιακή Φορεσιά στο Στρυμονικό

 

                                               γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας

 

     Η προσπάθεια να περιγράψω την...παραδοσιακή φορεσιά των ανδρών που κατοικούσαν στην περιοχή του Στρυμονικού είναι παρακινδυνευμένη. Αυτό που μπορώ να υποθέσω από την  ανάγνωση της τοπικής Ιστορίας αλλά και διαβάζοντας περί της ενδυμασίας των...φυλών που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή (Ντόπιοι, Πόντιοι, Θρακιώτες, Σαρακατσάνοι, Βλάχοι), επικαλούμενος την αρχή της επίδρασης αλλά και την (ασθενή πολλές φορές) μνήμη [ που ανατρέχει στην 20ετία: 1970-1990 ] που φέρνει στο νου, λέξεις και όρους, ακούσματα από τους προγόνους, χωρίς όμως να ανατρέξουμε πάνω από ένα αιώνα, καταλήγουμε στα παρακάτω ..... που συνέθεταν την βασική ενδυμασία των ανδρών της περιοχής. (Φυσικά από τις δεκαετίες του 1960-70, ίσως και νωρίτερα, οι νέοι έπαψαν να ενδιαφέρονται για την παραδοσιακή φορεσιά και άρχισαν να υιοθετούν τον νέο τρόπο ένδυσης)

 

Εσώρουχα: Η βασική εσωτερική ενδυμασία περιλάμβανε μάλλινη, συνήθως πλεκτή φανέλα με μακριά μανίκια, η οποία προσέφερε προστασία από το ψύχος. Συμπληρωματικά φοριόταν βαμβακερό εσώβρακο που κάλυπτε το κάτω μέρος του σώματος. Σου έδινε την εντύπωσε ότι σε «τσιμούσε» στο σώμα

 

Το πουτούρι ή πουτούρ: ‘Ηταν φαρδύ παντελόνι οθωμανικής προέλευσης, στενότερο συγκριτικά με άλλες βράκες (όπως η νησιώτικη ή η θρακιώτικη), το οποίο κατέληγε στενά στη γάμπα. Κατασκευαζόταν κυρίως από μάλλινο ύφασμα, ενώ σπανιότερα χρησιμοποιούνταν βαμβακερό. Συγκρατούνταν στη μέση με βρακοζώνη ή σχοινί.

 

Το πουκάμισο, η πουκαμίσα, το πκάμισο: Το πουκάμισο ήταν λευκό και μακρύ, φτάνοντας συνήθως μέχρι το ύψος του γονάτου. Αποτελούσε βασικό ένδυμα που φοριόταν κάτω από τα υπόλοιπα ρούχα.

 

Γιλέκο: Συνήθως χρώματος μαύρου και μάλλινο.

 

Τα τσουράπια: Τα τσουράπια ήταν μάλλινες, πλεκτές κάλτσες, τις οποίες κατασκεύαζαν οι γυναίκες. Έφταναν έως κάτω από το γόνατο και στερεώνονταν με κορδόνια ή δεσίματα.

 

Τα τερλίκια: Τα τερλίκια ήταν υφασμάτινα παπούτσια, συνήθως διακοσμημένα με διάφορα σχέδια. Στην ανδρική φορεσιά συναντώνται κυρίως σε σκούρες αποχρώσεις και φοριούνταν πάνω από τα τσουράπια για προστασία.

 

Παπούτσια: Τα δερμάτινα παπούτσια χρησιμοποιούνταν κυρίως σε επίσημες ή ιδιαίτερες περιστάσεις και αποτελούσαν πιο “καλό” υπόδημα σε σχέση με τα καθημερινά τερλίκια.

 

Τραγιάσκα: Η τραγιάσκα είναι είδος κασκέτου με γείσο, το οποίο εντάχθηκε στη λαϊκή ενδυμασία κατά νεότερες περιόδους. Η ετυμολογία της λέξης δεν είναι απόλυτα βεβαιωμένη, αλλά δεν συνδέεται με τη ρουμανική λέξη trăiască («ζήτω»), όπως συχνά αναφέρεται λανθασμένα. Η επικρατέστερη ετυμολογία τη συνδέει με σλαβικές/ρωσικές επιρροές (συχνά αναφέρεται το ρωσικό trjasjka / τύποι στρατιωτικών-λαϊκών κασκέτων), αλλά η ακριβής προέλευση δεν θεωρείται σίγουρα ρουμανική.

Περί της ονομασίας του Στρυμονικό Σερρών

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας 

Σύμφωνα με την παράδοση το όνομα της Κοινότητας Όρλιακο οφείλεται

α. στην καταγωγή των πρώτων κατοίκων της κοινότητας που σύμφωνα με την παράδοση προήλθαν από την περιοχή του όρους Όρλιακα στον νομό των Γρεβενών.

β. στην παράδοση ότι υπήρχε μεγάλος αριθμός λύκων που «ούρλιαζαν». Ωστόσο, από γλωσσολογική άποψη αυτή η εκδοχή χρειάζεται προσοχή. Το γεγονός ότι το όνομα Όρλιακο θυμίζει τη λέξη «ουρλιάζω» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προέρχεται από αυτήν. Συχνά οι κάτοικοι προσπαθούν να εξηγήσουν ένα παλιό και δυσνόητο τοπωνύμιο συνδέοντάς το με μια γνωστή λέξη της γλώσσας. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται "λαϊκή ετυμολογία" προς γνώση.

γ. Η πρώτη γραπτή αναφορά στο χωριό σώζεται από πρακτικό απογραφής του θέματος Θεσσαλονίκης του έτους 1321 όπου καταγράφεται ως Ουρλίακον. Η ονομασία Ουρλίακον έχει σλάβικη προέλευση και σημαίνει αετότοπος. (τόπος αετών)

δ. Στις 30 Αυγούστου 1927, με επίσημο ΦΕΚ, ο οικισμός Όρλιακον μετονομάστηκε σε Στρυμονικό, ενώ και η κοινότητα Ορλιάκου έλαβε το όνομα Κοινότητα Στρυμονικού.

 Παρακάτω όλα τα ΦΕΚ που ορίζουν την ονομασία και την μετονομασία της κοινότητας.

| 1920       | ΦΕΚ 2/Α΄/04-01-1920 | Ο οικισμός Όρλιακον ορίζεται έδρα της Κοινότητας Ορλιάκου. ([EETAA][1])              |

| 1927       | ΦΕΚ 179/Α΄/30-08-1927| Το Όρλιακον μετονομάζεται επίσημα σε Στρυμονικόν.([EETAA][1])                   |

| 1927       | ΦΕΚ 179/Α΄/30-08-1927| Η Κοινότητα Ορλιάκου μετονομάζεται αντίστοιχα σε Κοινότητα Στρυμονικού. ([EETAA][1]) |

[1]:https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=17976&utm_source=chatgpt.com "ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών"

Το ΦΕΚ 179/Α΄ της 30ης Αυγούστου 1927 είναι το σημαντικότερο για την ιστορία του χωριού, διότι εκεί καταγράφεται επίσημα η αλλαγή του ονόματος από Όρλιακον σε Στρυμονικό.

ε. Το 1936-1937 με την άνοδο του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά στην εξουσία, ήρθε εκ νέου διαταγή στο χωριό για να χρησιμοποιείται πλέον αμετάκλητα η νέα ονομασία: Στρυμονικό (λόγω της γειτνίασής του με τον ποταμό Στρυμόνα) . 

Το όνομα Στρυμω(ο)νικό οφείλεται στον  τότε γραμματέα της κοινότητας, Πασχάλη Παπαγεωργίου. Η αιτία της μετονομασίας είναι ο εξελληνισμός του τοπωνυμίου και σύνδεσή του με το γεωγραφικό χαρακτηριστικό της περιοχής.

Βιβλιογραφία: 

α.[1]:https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=17976&utm_source=chatgpt.com "ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών"

β. https://strimonikoserres.blogspot.com/2026/05/blog-post_490.html

γ.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CF%81%CF%85%CE%BC%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%A3%CE%B5%CF%81%CF%81%CF%8E%CE%BD

δ.https://ellinismos.gr/istoria-ellinismoy/topikes-istories/strymoniko-serron/