Ανδρική Παραδοσιακή Φορεσιά στο Στρυμονικό

 

                                               γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας

 

     Η προσπάθεια να περιγράψω την...παραδοσιακή φορεσιά των ανδρών που κατοικούσαν στην περιοχή του Στρυμονικού είναι παρακινδυνευμένη. Αυτό που μπορώ να υποθέσω από την  ανάγνωση της τοπικής Ιστορίας αλλά και διαβάζοντας περί της ενδυμασίας των...φυλών που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή (Ντόπιοι, Πόντιοι, Θρακιώτες, Σαρακατσάνοι, Βλάχοι), επικαλούμενος την αρχή της επίδρασης αλλά και την (ασθενή πολλές φορές) μνήμη [ που ανατρέχει στην 20ετία: 1970-1990 ] που φέρνει στο νου, λέξεις και όρους, ακούσματα από τους προγόνους, χωρίς όμως να ανατρέξουμε πάνω από ένα αιώνα, καταλήγουμε στα παρακάτω ..... που συνέθεταν την βασική ενδυμασία των ανδρών της περιοχής. (Φυσικά από τις δεκαετίες του 1960-70, ίσως και νωρίτερα, οι νέοι έπαψαν να ενδιαφέρονται για την παραδοσιακή φορεσιά και άρχισαν να υιοθετούν τον νέο τρόπο ένδυσης)

 

Εσώρουχα: Η βασική εσωτερική ενδυμασία περιλάμβανε μάλλινη, συνήθως πλεκτή φανέλα με μακριά μανίκια, η οποία προσέφερε προστασία από το ψύχος. Συμπληρωματικά φοριόταν βαμβακερό εσώβρακο που κάλυπτε το κάτω μέρος του σώματος. Σου έδινε την εντύπωσε ότι σε «τσιμούσε» στο σώμα

 

Το πουτούρι ή πουτούρ: ‘Ηταν φαρδύ παντελόνι οθωμανικής προέλευσης, στενότερο συγκριτικά με άλλες βράκες (όπως η νησιώτικη ή η θρακιώτικη), το οποίο κατέληγε στενά στη γάμπα. Κατασκευαζόταν κυρίως από μάλλινο ύφασμα, ενώ σπανιότερα χρησιμοποιούνταν βαμβακερό. Συγκρατούνταν στη μέση με βρακοζώνη ή σχοινί.

 

Το πουκάμισο, η πουκαμίσα, το πκάμισο: Το πουκάμισο ήταν λευκό και μακρύ, φτάνοντας συνήθως μέχρι το ύψος του γονάτου. Αποτελούσε βασικό ένδυμα που φοριόταν κάτω από τα υπόλοιπα ρούχα.

 

Γιλέκο: Συνήθως χρώματος μαύρου και μάλλινο.

 

Τα τσουράπια: Τα τσουράπια ήταν μάλλινες, πλεκτές κάλτσες, τις οποίες κατασκεύαζαν οι γυναίκες. Έφταναν έως κάτω από το γόνατο και στερεώνονταν με κορδόνια ή δεσίματα.

 

Τα τερλίκια: Τα τερλίκια ήταν υφασμάτινα παπούτσια, συνήθως διακοσμημένα με διάφορα σχέδια. Στην ανδρική φορεσιά συναντώνται κυρίως σε σκούρες αποχρώσεις και φοριούνταν πάνω από τα τσουράπια για προστασία.

 

Παπούτσια: Τα δερμάτινα παπούτσια χρησιμοποιούνταν κυρίως σε επίσημες ή ιδιαίτερες περιστάσεις και αποτελούσαν πιο “καλό” υπόδημα σε σχέση με τα καθημερινά τερλίκια.

 

Τραγιάσκα: Η τραγιάσκα είναι είδος κασκέτου με γείσο, το οποίο εντάχθηκε στη λαϊκή ενδυμασία κατά νεότερες περιόδους. Η ετυμολογία της λέξης δεν είναι απόλυτα βεβαιωμένη, αλλά δεν συνδέεται με τη ρουμανική λέξη trăiască («ζήτω»), όπως συχνά αναφέρεται λανθασμένα. Η επικρατέστερη ετυμολογία τη συνδέει με σλαβικές/ρωσικές επιρροές (συχνά αναφέρεται το ρωσικό trjasjka / τύποι στρατιωτικών-λαϊκών κασκέτων), αλλά η ακριβής προέλευση δεν θεωρείται σίγουρα ρουμανική.